افزایش توانایی دانش‌آموزان در حفظ اصطلاحات درس زمین شناسی

گزارش تخصصی ۱۳۹۸-۰۶-۰۳ 59 views

عنوان گزارش : گزارش تخصصی افزایش توانایی دانش‌آموزان در حفظ اصطلاحات درس زمین شناسی
نوع فایل : (Word) قابل ویرایش
تعداد صفحات: ۱۶

مقدمه و ارزیابی از وضع موجود

علوم زمین بعنوان یک عامل تعیین کننده در پیشرفت صنعتی و اقتصادی کشورهای جهان کارآئی خود را به ثبوت رسانیده است.

درگذشته سلطه گران خارجی زمین شناسان ایرانی را به مثابه زمینه‌های دیگر علمی و صنعتی از مسائل زمین شناسی کشور عقب نگهداشته بودند، بطوریکه اکثر پروژه‌های زمین شناسی، اکتشافات و بهره برداری از مواد نفتی و ذخائر معدنی بدست کارشناسان خارجی انجام میشود و روز بروز با غارت مواد خام کشور، استیلا و سلطه بیگانه بر کشور افزایش میافت.

اینک امروز که به یمن برکت انقلاب اسلامی که درصدد قطع تمام وابستگی‌ها وکسب استقلال اقتصادی کشور قدیم پیش گذاشته ایم، لازم است اساساً شناختی کافی و محققانه داشته باشیم تا زمین ایران را بهتر بشناسیم، اسرارش را فاش سازیم و ثروتهای نهانش را آشکار کرده و با بهره داری صحیح از ذخائر پر ازشش به زندگی حیات و طیب خود رونق و جلال ببخشیم مطالعات زمین شناسی در زمینه‌های کشاورزی، استخراج معادن، جاده سازی، پل سازی، پروژه‌های ساختمانی، مواد خام مورد نیاز صنایع ودستیابی به منابع طبیعی دارایی اهمیت میباشد.

کتاب زمین شناسی، مفاهیم گسترده ای را شامل می‌شود که برای یادگیری آن در برنامه دانش‌آموز، فقط دو ساعت در هفته وقت اختصاص داده شده است. همین موضوع باعث می‌شود که دانش‌آموز، بسیاری از مطالب زمین شناسی را بخوبی یاد نگیرد و بعدها نیز به دلیل سختی مباحث آن، از مطالعه این درس صرف نظر کند.

دانش‌آموزان رشته تجربی در سال سوم و پیش دانشگاهی با این درس مواجه می‌شوند.

در آزمون‌ها همان قدر که مفاهیم در نظر گرفته می‌شود، محفوظات هم مورد سوال است و پاسخ صحیح ندادن به آنها می‌تواند موجب اضطراب دانش‌آموز و ضعف پاسخگویی به تمام سوالات آزمون شود.

اشتباه نوشتن کلمات تخصصی در برگه امتحانی دانش‌آموز، موجب کاهش نمره ی او خواهد شد و چون:

« مدرسه‌ها و به تعبیر درست تر، نظام آموزشی ما در حال حاضر یادگیری را با نمره تفسیر می‌کند، همان گونه که پایان آموزش به مدرک گرایی ختم می‌شود نمره اهمیت فوق العاده ای در نظام آموزشی بیشتر کشور‌ها دارد و توصیه‌ها ی ساده به معلمان، دانش‌آموزان و والدین برای نادیده گرفتن آن راه به جایی نخواهد برد ». حاصل کاهش نمره ی دانش‌آموز هم برای خود او تنش زاست و هم باعث کاهش بازده عملکرد دبیر مربوطه از نظر سیستم آموزشی می‌گردد.

از طرف دیگر « نوشته‌های پر از غلط املایی، اثر خاص را در ذهن مخاطب بر جا می‌گذارد این که املا تا چه اندازه می‌تواند در پیشبرد اهداف درسی و غایت‌های پرورشی ما را یاری برساند نکته ای است که می توان آن را با ” مهارت روان خوانی ” یا فارسی مقایسه کرد ».

به خاطر سپردن اصطلاحات مشکل زمین شناسی هر چند از نظر ” بلوم ” در پائین ترین طبقه ی سطح یادگیری یعنی دانش قرار می‌گیرد، اما از آنجا که فهم متون زمین شناسی و انتقال صحیح و دقیق مطالب نیاز به حفظ همان اصطلاحات دارد این مطلب به ظاهر کم اهمیت، اهمیت می‌یابد.

از آنجایی که این مشکل در بیشتر مدرسه‌ها فراگیر است، با دو نفر از همکاران در دو مدرسه دیگر تصمیم گرفتیم به طور گروهی در سه مدرسه ی جداگانه در نواحی مختلف برای دانش‌آموزان سوم تجربی و پیش دانشگاهی با توانایی‌های متفاوت پژوهش خود را اجرا کنیم.

هم چنین این پژوهش را که نوعی ارزشیابی بود، به صورت گروهی طرح کردیم زیرا « مجموعه ای از ارزشیابی‌ها که به دست گروهی از افراد انجام گیرد، به مراتب از آن نوع ارزشیابی که به دست یک نفر انجام شود کم اشتباه تر است ».

اهداف گزارش:

هدف اختصاصی:

افزایش توانایی دانش‌آموزان در حفظ اصطلاحات زمین شناسی

اهداف جزئی:

١ – یافتن علل سختی حفظ اصطلاحات زمین شناسی در دانش‌آموزان

٢- با چه روش هایی می‌توان حفظ اصطلاحات زمین شناسی را در دانش‌آموزان افزایش داد

٣- ارائه راهکار به سایر همکاران زمین شناسی در سراسر کشور برای افزایش توانایی دانش‌آموزان در حفظ اصطلاحات زمین شناسی

مقایسه با شاخص:

در مقایسه با شاخص باید دانش‌آموزا اصطلاحات درس زمین شناسی را براحتی در ذهن خود نگاه دارند.

جمع آوری اطلاعات

ما در طول سال‌های خدمت خود بارها با کلمات عجیبی که زاییده ی ذهن دانش‌آموز است و به جای اصطلاحات اصلی توسط دانش‌آموز نوشته شده بود، برخورد کرده و دریافته بودیم که آن‌ها کلمات زمین شناسی را به سختی و به اشتباه حفظ می‌کنند. اصطلاحات درس زمین شناسی در برخی موارد بسار سخت و دانش‌آموزان را به اشتباه می‌اندازد. این اشتباهات گاهی چنان در ذهن افراد عمیق می‌شود که حتی در زبان محاوره ای آنها نیز به کار می‌رود و زمانی چهره نامطلوب خود را نشان می‌دهد که فردی تحصیل کرده با داشتن پست و مقام چشم گیر، آن را به کار برد.

برای اطلاع از نظر همکاران خود، پرسش نامه ای تهیه نموده و در دوره ی ضمن خدمت به صورت تصادفی به تعدادی از دبیران زمین شناسی دادیم.

بررسی این پرسش نامه‌ها نشان داد که از نظر دبیران، در گستره ی درس زمین شناسی بیشترین مشکل که گریبان گیر دانش‌آموزان می‌شود حفظ کلمات و اصطلاحات است. هم چنین نزدیک به ۵٠% دبیران دانش‌آموزانی داشته اند که به علت حفظ نکردن اصطلاحات، نمره نامطلوبی به دست آورده اند. به اعتقاد آنها بیشترین مشکلات دانش‌آموزان به یاد نیاوردن شکل صحیح کلمه یا تغییر املای آنها و در نهایت مشابه نویسی است (٨۶%).

پاسخ دانش‌آموزان به سوالات پرسش نامه ی دو که در پایان سال تحصیلی بین آنان توزیع گردید نشانگر آن بود که حفظ کلمات و اصطلاحات برایشان مشکل بوده است. با آمار گیری از این پرسش نامه، ۵١% درصد از دانش‌آموزان خاطر نشان کرده اند که میزان مشکل آنها در به خاطر سپردن اصطلاحات زمین شناسی، از متوسط تا بسیار زیاد است.

با توجه به حجم زیاد مطالب کتاب و فرصت محدودی که دبیر برای تدریس در اختیار دارد، کارآمدترین شیوه برای وادار کردن دانش‌آموزان به حفظ اصطلاحات استفاده از ارزشیابی مستمر است. ما نیز تمام توجه خود را بر انجام صحیح این روش متمرکز کردیم.

« ارزیابی یک بخش واقعا حیاتی در حیطه ی کاری هر معلمی است و هر آموزگاری به واسطه ی آن می‌تواند تاثیر کلیدی بر روش‌های پیشرفت دانش‌آموزان خود بر جای گذارد. »

” احمد شریفان ” می‌گوید: « سنجش و ارزشیابی برای دانش‌آموزان باید به عنوان بخش هدایت و تنظیم کننده ی زندگی در کلاس درس تلقی شود نه بخشی از فرایند یاد گیری _ یاد دهی که، رخدادی ترسناک و فشار آور به شمار آید به این ترتیب، برای پیش رفت دانش‌آموزان، آنان به آگاهی از قوت‌ها و ضعف هایشان نیاز دارند تا کارها و فعالیت هایشان را بهبود بخشند. »

از آنجا که روش‌های سنتی ارزشیابی معمولا با ایجاد اضطراب در دانش‌آموزان همراه است باید از شیوه ای نوین و جذاب استفاده می‌کردیم که در عین حال توانایی آزمودن حجم وسیعی از اصطلاحات را به صورت یک جا داشته باشد.

در این راستا توجه ما به سوی جدول کلمات متقاطع جلب شد، نوعی سرگرمی آموزشی که فرد در موقع حل آن هم احساس لذت می‌کند، هم یاد می‌گیرد و هم آموخته‌های خود را به نمایش می‌گذارد.

تا کنون استفاده از جدول کلمات متقاطع در سطح آموزش و پرورش کشور محدود به پیک ها، برخی Cd‌های آموزشی و انتهای برخی از فصل‌های کتاب‌های درسی در حد خود آزمایی و تکلیف منزل بوده است که هیچ کدام به صورت تخصصی طراحی نشده اند. جستجو‌های فراوان برای یافتن پیشینه ی تحقیقاتی و کاربرد‌های جدی در این زمینه به نتیجه نرسید، بنابر این باید خودمان آستین‌ها را بالا می‌زدیم و برای اولین بار شیوه ی ارزشیابی به روش جدول کلمات متقاطع را به اجرا در می‌آوردیم.

تجزیه وتحلیل و تفسیر داده ها: (یافتن علل وموانع)

به عقیده رضا پور ١ « بهتر است ابتدا علل غلط دانش‌آموز را بیابیم و سپس بر حسب نوع غلط، آنها را هدایت کنیم. »

با بررسی غلط‌های دانش‌آموزان و نظر همکاران (پرسش نامه یک) می‌توانیم اشتباه‌های آنها را به سه دسته تقسیم کنیم:

¯ گروه اول آنهایی که به طور جزیی ساختار کلمه را به هم ریخته، بدون اینکه باعث تغییر معنایی گردد مانند کانیهای ماگمایی که به اشتباه کانیهای ماگنایی و یا اسکلت که اسکلیت نوشته شود.

¯ گروه دوم آنهایی که با همان تغییر جزیی معنای کلمه را هم تغییر می‌دهند مانند نوشتن کلمه کواتر به جای کلمه کوارتز.

¯ گروه سوم آنهایی که با به هم ریختن کامل کلمه، باعث ایجاد کلمه ای کاملا جدید و نامفهوم می شوند مانند باتولیتهاکه به اشتباه بالوتیت‌ها نوشته شود.

به طور کلی هر سه نوع غلط برای یک فرد تحصیل کرده ناپسند و مردود می‌باشد، اما در حد برگه ی امتحانی دبیران معمولا از غلط نوع اول چشم پوشی کرده و نمره ی کامل را به دانش‌آموز می‌دهند.

علت‌های این اشتباهات در درس زمین شناسی بیشتر شامل موارد زیر است:

١. بیگانه بودن لغات با زبان مادری دانش‌آموز و پیچیده بودن تعدادی از آنها و هم چنین متداول نبودن کلمات در گفتگو‌های روزانه.

٢. زیاد بودن تعداد اصطلاحات، به طور مثال در کتاب زمین شناسی سوم، حد اقل صد کلمه تخصصی جدید به چشم می‌خورد.

٣. بی دقتی و عجله دانش‌آموز در زمان به خاطر سپردن اصطلاحات.

۴. بی حوصلگی دانش‌آموز برای حفظ کلمات.

۵. بی علاقگی برخی از دانش‌آموزان به درس زمین شناسی:

این بی علاقگی به هر درس هدف دانش‌آموز را فقط به کسب نمره در حد قبولی سوق می‌دهد.

انتخاب غلط رشته ی تحصیلی، اجبار والدین به انتخاب رشته ای خاص، عدم ارتباط عاطفی با معلم و ذهنیت‌های قبلی، می‌تواند از عوامل دیگر ایجاد بی رغبتی و بی علاقگی باشد.

۶. اضطراب امتحان:

اضطراب امتحان از عواملی است که نه تنها دانش‌آموز ضعیف را به دردسر می‌اندازد بلکه دانش‌آموز درس خوان هم از آسیب‌های آن در امان نیست. به نظر “دکتر محمد صرفه جو”: « بسیاری از دانش‌آموزان و دانشجویان محتویات کتاب را کاملا فهمیده اند، اما از آنجایی که در جلسه امتحان کتبی کمی عجله می‌کنند نمرات مطلوبی به دست نمی آورند. »

از نظر” پاکارد” و ” ریس ” نیز « یکی از تنش زا ترین بخش‌های زندگی بسیاری از دانش‌آموزان زمان برگزاری آزمون‌های کتبی است. »

استفاده از شیوه ی امتحانی که بدون ایجاد ترس‌های معمول در دانش‌آموز بتواند وی را وادار کند که با حوصله و دقت تعداد زیادی اصطلاحات پیچیده و مشکل بیگانه را با علاقه به خاطر بسپارد، راه کاری جامع و کارآمد خواهد بود.

افزایش توانایی دانش‌آموزان در حفظ اصطلاحات درس زمین شناسی

افزایش توانایی دانش‌آموزان در حفظ اصطلاحات درس زمین شناسی

افزایش توانایی دانش‌آموزان در حفظ اصطلاحات درس زمین شناسی

افزایش توانایی دانش‌آموزان در حفظ اصطلاحات درس زمین شناسی

برچسب‌ها:, , , , , , ,


پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

رمز کلیه فایل ها

www.daneshjoosara.com

شماره تماس

0911-653-7135

ایمیل پشتیبانی

daneshjoosara96@yahoo.com