گزارش تخصصی زیست شناسی حفظ اصطلاحات زیست شناسی روش خلاقانه

گزارش تخصصی ۱۳۹۶-۰۹-۰۱ 55 views

گزارش تخصصی زیست شناسی حفظ اصطلاحات زیست شناسی روش خلاقانه

عنوان گزارش : گزارش تخصصی زیست شناسی حفظ اصطلاحات زیست شناسی روش خلاقانه

فایل: (Word) قابل ویرایش

تعداد صفحات: ۱۶

مقدمه و ارزیابی از وضع موجود

درس زیست شناسی یک درس پایه و اساسی دبیرستان به خصوص در رشته ی تجربی است که زیـر بنـای رشـته هـای دانشـگاهی (و بـه دنبـال آن مشـاغلی) همچـون کشـاورزی و زیرگـروه هـای آن، پزشـکی و زیرگروه های آن مانند مامایی، پرستاری، تغذیه، علوم آزمایشگاهی، ژنتیک و… است.

دانش آموزان پایه ی اول در ابتدای ورود به دبیرستان با این درس که تعداد بسیار زیادی اصطلاح نا آشـنا، تخصصی و غیر فارسی را در متن خـود جـای داده اسـت، مواجـه می‌شـوند. ایـن امـر بـرای کسـانی کـه رشته ی تجربی را انتخاب می‌کنند به شکل گسترده تری ادامه می‌یابد و آنان را برای به خـاطر سـپردن و صحیح نویسی در امتحان با مشکل روبرو می‌کند.

در آزمون ها همان قدر که مفاهیم در نظر گرفته می‌شود، محفوظات هم مورد سوال است و پاسـخ صـحیح ندادن به آنها می‌تواند موجب اضطراب دانش آموز و ضعف پاسخگویی به تمام سوالات آزمون شود.

اشتباه نوشتن کلمات تخصصی در برگه امتحانی دانش آموز، موجب کاهش نمره ی او خواهد شـد و چـون :

« مدرسه ها و به تعبیر درست تر، نظام آموزشی ما در حال حاضر یادگیری را بـا نمـره تفسـیر می‌کنـد، همان گونه که پایان آموزش به مدرک گرایی ختم می‌شود نمره اهمیت فـوق العـاده ای در نظـام آموزشـی بیشتر کشور ها دارد و توصیه ها ی ساده به معلمان، دانش آموزان و والدین برای نادیـده گـرفتن آن راه بـه جایی نخواهد برد ». [۱]حاصل کاهش نمره ی دانش آموز هم برای خود او تنش زاست و هـم باعـث کـاهش بازده عملکرد دبیر مربوطه از نظر سیستم آموزشی می‌گردد.

از طرف دیگر « نوشته های پر از غلط املایی، اثر خاص را در ذهن مخاطب بر جا می‌گذارد این که املا تـا چه اندازه می‌تواند در پیشبرد اهداف درسی و غایت های پرورشی مـا را یـاری برسـاند نکتـه ای اسـت کـه می‌توان آن را با ” مهارت روان خوانی ” یا فارسی مقایسه کرد ».[۲]

به خاطر سپردن اصطلاحات مشکل زیست شناسی هر چند از نظر ” بلوم “[۳]  در پائین ترین طبقه ی سطح یادگیری یعنی دانش قرار می‌گیرد، اما از آنجا که فهم متون زیست شناسی و انتقال صحیح و دقیق مطالب نیاز به حفظ همان اصطلاحات دارد این مطلب به ظاهر کم اهمیت، اهمیت می‌یابد.

http://www.daneshjoosara.com/گزارش-تخصصی-دبیر-تاریخ-دبیرستان-لذت-بخ/

از آنجایی که این مشکل در بیشتر مدرسه ها فراگیر است، با دو نفر از همکاران در دو مدرسه دیگر تصـمیم گرفتیم به طور گروهی در سه مدرسه ی جداگانه در نواحی مختلف برای دانش آموزان دوم و سوم تجربی با توانایی های متفاوت[۴] پژوهش خود را اجرا کنیم.

هم چنین این پژوهش را که نوعی ارزشیابی بود، بـه صـورت گروهـی طـرح کـردیم زیـرا « مجموعـه ای از ارزشیابی ها که به دست گروهی از افراد انجام گیرد، به مراتب از آن نوع ارزشیابی که به دست یک نفر انجام شود کم اشتباه تر است ».[۵]

اهداف گزارش :

هدف اختصاصی :

افزایش توانایی دانش آموزان در حفظ اصطلاحات زیست شناسی

 

اهداف جزئی :

١ – یافتن علل سختی حفظ اصطلاحات زیست شناسی در دانش آموزان

٢- با چه روش هایی می‌توان حفظ اصطلاحات زیست شناسی را در دانش آموزان افزایش داد

٣- ارائه راهکار به سایر همکاران زیست شناسی در سراسر کشور برای افزایش توانایی دانش آموزان در حفـظ اصطلاحات زیست شناسی

 

مقایسه با شاخص :

در مقایسه با شاخص باید دانش اموزا اصطلاحات زیست شناسی را براحتی در ذهن خود نگاه دارند.

 

جمع آوری اطلاعات

ما در طول سال های خدمت خود بارها با کلمات عجیبی که زاییده ی ذهن دانـش آمـوز اسـت و بـه جـای اصطلاحات اصلی توسط دانش آموز نوشته شده بـود، برخـورد کـرده و دریافتـه بـودیم کـه آن هـا کلمـات زیست شناسی را به سختی و به اشتباه حفظ می‌کنند. چند نمونـه از ایـن اشـتباهات را بـه عنـوان نمونـه آورده ایم.

بــه طــور مثــال یکــی از دانــش آمــوزان کــلاس دوم تجربــی اصــطلاح ” آدنــوزین تــری فســفات ” را اتمسفر تری فسفر، دیگری ” سانترومر” را سانتی متر و یکی دیگر “کروموزوم ” را کروموزون نوشته بود.

(پیوست یک)

این اشتباهات گاهی چنان در ذهن افراد عمیق می‌شود که حتی در زبان محاوره ای آنها نیز به کار می‌رود و زمانی چهره نامطلوب خود را نشان می‌دهد که فردی تحصیل کرده با داشتن پست و مقام چشم گیر، آن را به کار برد.

برای اطلاع از نظر همکاران خود، پرسش نامه ای تهیه نموده و در دوره ی ضمن خدمت به صورت تصادفی به تعدادی از دبیران زیست شناسی دادیم.

بررسی این پرسش نامه ها ١ نشان داد که از نظر دبیران، در گستره ی درس زیست شناسی بیشترین مشکل که گریبان گیر دانش آموزان می‌شود حفظ کلمات و اصطلاحات است ٢. هم چنین نزدیک بـه ۵٠% دبیـران دانش آموزانی داشته اند که به علت حفظ نکردن اصطلاحات، نمره نامطلوبی به دست آورده اند. به اعتقـاد آنها بیشترین مشکلات دانش آموزان به یاد نیاوردن شکل صحیح کلمه یا تغییر امـلای آنهـا و در نهایـت مشابه نویسی است (٨۶%).

پاسخ دانش آموزان به سوالات پرسش نامه ی دو (پیوست چهار) که در پایان سال تحصیلی بین آنان توزیع گردید نشانگر آن بود که حفظ کلمات و اصـطلاحات برایشـان مشـکل بـوده اسـت. بـا آمـار گیـری از ایـن پرسش نامه، ۵١% درصد از دانش آموزان خاطر نشان کرده اند که میزان مشکل آنها در بـه خـاطر سـپردن اصطلاحات زیست شناسی، از متوسط تا بسیار زیاد است.

با توجه به حجم زیاد مطالب کتاب و فرصت محدودی که دبیر برای تـدریس در اختیـار دارد، کارآمـدترین شیوه برای وادار کردن دانش آموزان به حفظ اصطلاحات استفاده از ارزشیابی مستمر است. ما نیز تمام توجه خود را بر انجام صحیح این روش متمرکز کردیم.

« ارزیابی یک بخش واقعا حیاتی در حیطه ی کاری هر معلمی است و هر آموزگاری بـه واسـطه ی آن می‌تواند تاثیر کلیدی بر روش های پیشرفت دانش آموزان خود بر جای گذارد.»

” احمد شریفان ” می‌گوید : « سنجش و ارزشیابی برای دانش آموزان باید به عنوان بخش هدایت و تنظیم کننده ی زندگی در کلاس درس تلقی شود نه بخشی از فرایند یاد گیری _ یاد دهی که، رخدادی ترسناک و فشار آور به شمار آید بـه ایـن ترتیـب، بـرای پیشـرفت دانـش آمـوزان، آنـان بـه آگـاهی از قـوت هـا و ضعف هایشان نیاز دارند تا کارها و فعالیت هایشان را بهبود بخشند. »

از آنجا که روش های سنتی ارزشیابی معمولا با ایجاد اضطراب در دانش آموزان همراه است باید از شـیوه ای نوین و جذاب استفاده می‌کردیم که در عین حال توانایی آزمودن حجم وسیعی از اصطلاحات را به صورت یک جا داشته باشد.

در این راستا توجه ما به سوی جدول کلمات متقاطع جلب شد، نوعی سرگرمی آموزشی کـه فـرد در موقـع حل آن هم احساس لذت می‌کند، هم یاد می‌گیرد و هم آموختـه هـای خـود را بـه نمـایش می‌گـذارد.

تا کنون استفاده از جدول کلمات متقاطع در سطح آموزش و پرورش کشـور محـدود بـه پیـک هـا، برخـی Cd های آموزشی و انتهای برخی از فصل های کتاب های درسی در حد خود آزمایی و تکلیـف منـزل بـوده است که هیچ کدام به صورت تخصصی طراحی نشده انـد. جسـتجو هـای فـراوان بـرای یـافتن پیشـینه ی تحقیقاتی و کاربرد های جدی در این زمینه به نتیجه نرسید، بنـابر ایـن بایـد خودمـان آسـتین هـا را بـالا می‌زدیم و برای اولین بار شیوه ی ارزشیابی به روش جدول کلمات متقاطع را به اجرا در می‌آوردیم.

 

تجزیه وتحلیل و تفسیر داده ها : (یافتن علل وموانع)

به عقیده رضا پور « بهتر است ابتدا علل غلط دانش آموز را بیابیم و سپس بر حسـب نـوع غلـط، آنهـا را هدایت کنیم.»

با بررسی غلط های دانش آموزان و نظر همکاران (پرسش نامه یک) می‌توانیم اشتباه های آنهـا را بـه سـه

دسته تقسیم کنیم :

¯ گروه اول آنهایی که به طور جزیی ساختار کلمه را به هـم ریختـه، بـدون اینکـه باعـث تغییـر معنایی گردد مانند کروموزوم که به اشتباه کروموزون و یا اسکلت که اسکلیت نوشته شود.

¯ گروه دوم آنهایی که با همان تغییر جزیی معنای کلمه را هم تغییر می‌دهند مانند نوشتن کلمه

سانتی متر ١ به جای کلمه سانترومر.

¯ گروه سوم آنهایی که با به هم ریختن کامل کلمه، باعث ایجاد کلمه ای کاملا جدید و نـامفهوم

می شوند مانند آدنوزین تری فسفات که به اشتباه اتمسفر تری فسفر نوشته شود.

به طور کلی هر سه نوع غلط برای یک فرد تحصیل کرده ناپسند و مردود می‌باشـد، امـا در حـد برگـه ی امتحانی دبیران معمولا از غلط نوع اول چشم پوشی کرده و نمره ی کامل را به دانش آموز می‌دهند.

علت های این اشتباهات در درس زیست شناسی بیشتر شامل موارد زیر است :

١. بیگانه بودن لغات با زبان مادری دانش آموز و پیچیده بودن تعدادی از آنها و هم چنین متداول نبودن کلمات در گفتگو های روزانه.

٢. زیاد بودن تعداد اصطلاحات، به طور مثال در فصل دوم کتاب « زیست شناسی و آزمایشگاه ١»

که بیست صفحه است حد اقل چهل کلمه تخصصی جدید به چشم می‌خورد.

٣. بی دقتی و عجله دانش آموز در زمان به خاطر سپردن اصطلاحات.

۴. بی حوصلگی دانش آموز برای حفظ کلمات.

۵. بی علاقگی برخی از دانش آموزان به درس زیست شناسی :

این بی علاقگی به هر درس هدف دانش آموز را فقط به کسب نمره در حد قبولی سوق می‌دهـد.

انتخاب غلط رشته ی تحصیلی، اجبار والدین به انتخاب رشته ای خاص، عـدم ارتبـاط عـاطفی بـا معلم و ذهنیت های قبلی، می‌تواند از عوامل دیگر ایجاد بی رغبتی و بی علاقگی باشد.

۶. اضطراب امتحان

اضطراب امتحان از عواملی است که نه تنها دانش آموز ضعیف را به دردسر می‌اندازد بلکه دانش آموز درس خوان هم از آسیب های آن در امان نیست. به نظر “دکتر محمد صـرفه جـو” : « بسـیاری از دانش آموزان و دانشجویان محتویات کتاب را کاملا فهمیده اند، اما از آنجایی که در جلسـه امتحـان کتبی کمی عجله می‌کنند نمرات مطلوبی به دست نمی آورند. »

[۱] – محمد امین (۱۳۸۶)

[۲] – کفایتی (۱۳۸۶)

[۳] – Bloom

[۴] – مدرسه خاص علوی، مدرسه دولتی حجاب، مدرسه شبانه روزی فاطمه الزهرا در روستای دره

[۵] – حبیبی پور، با توانی (۱۳۸۵)

گزارش تخصصی زیست شناسی حفظ اصطلاحات زیست شناسی روش خلاقانه

گزارش تخصصی زیست شناسی حفظ اصطلاحات زیست شناسی روش خلاقانه

گزارش تخصصی زیست شناسی حفظ اصطلاحات زیست شناسی روش خلاقانه

گزارش تخصصی زیست شناسی حفظ اصطلاحات زیست شناسی روش خلاقانه

گزارش تخصصی زیست شناسی حفظ اصطلاحات زیست شناسی روش خلاقانه

گزارش تخصصی زیست شناسی حفظ اصطلاحات زیست شناسی روش خلاقانه

گزارش تخصصی زیست شناسی حفظ اصطلاحات زیست شناسی روش خلاقانه

گزارش تخصصی زیست شناسی حفظ اصطلاحات زیست شناسی روش خلاقانه

گزارش تخصصی زیست شناسی حفظ اصطلاحات زیست شناسی روش خلاقانه

گزارش تخصصی زیست شناسی حفظ اصطلاحات زیست شناسی روش خلاقانه

گزارش تخصصی زیست شناسی حفظ اصطلاحات زیست شناسی روش خلاقانه

گزارش تخصصی زیست شناسی حفظ اصطلاحات زیست شناسی روش خلاقانه

برچسب‌ها, , , ,


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

1

رمز کلیه فایل ها

www.daneshjoosara.com

شماره تماس

0933-907-5954

ایمیل پشتیبانی

daneshjoosara96@yahoo.com